एक स्वस्थ चर्च सदस्य व्याख्यात्मक स्रोता हो

“व्याख्यात्मक स्रोता” भनेको के हो ? यस प्रश्नको जवाफ दिनुभन्दा पहिले, हामीले “व्याख्यात्मक प्रचार” लाई परिभाषित गर्नुपर्छ । स्वस्थ चर्चको पहिलो र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण चिन्ह भनेको व्याख्यात्मक प्रचार हो। “व्याख्यात्मक प्रचार धर्मशास्त्रको केही अंशहरूमा मौखिक टिप्पणी गर्नु मात्र होइन। बरु, व्याख्यात्मक प्रचार त्यो प्रचार हो, जसले धर्मशास्त्रको कुनै एक निर्दिष्ट खण्डको मुख्य विषयवस्तुलाई प्रचारको मुख्य विषयवस्तु बनाउँछ।” यदि चर्चहरू स्वस्थ हुनु छ भने, पाष्टरहरू र शिक्षकहरू धर्मशास्त्रको अर्थ पत्ता लगाउनमा र त्यही अर्थलाई चर्चको मार्गदर्शक बनाउनमा प्रतिबद्ध हुनुपर्छ ।

यहाँ स्थानीय चर्चका प्रत्येक सदस्यका लागि एउटा स्वाभाविक निष्कर्ष छ। जसरी पाष्टरको प्रचार गर्ने एजेन्डा धर्मशास्त्रको अर्थद्वारा निर्धारित हुनुपर्छ, त्यसरी नै ख्रीष्टियानको सुन्ने एजेन्डा पनि धर्मशास्त्रको अर्थद्वारा निर्देशित हुनुपर्छ। जब हामीले वचनको प्रचार सुन्छौँ, हामीले मुख्यतया “व्यावहारिक सल्लाहको लागि” सुन्नुहुन्न, यद्यपि धर्मशास्त्रले हामीलाई दैनिक मामिलाहरूको बारेमा धेरै कुरा सिकाउँछ । न त हामीले आफ्नो आत्मसम्मान बढाउने वा राजनीतिक र सामाजिक मुद्दाहरूका लागि हामीलाई उत्तेजित पार्ने सन्देशहरू नै सुन्नुपर्छ । बरु, ख्रीष्टियान चर्चका सदस्यहरूको रूपमा हामीले मुख्यतया उहाँको वचनमा प्रकट गरिएको परमेश्वरको आवाज र सन्देश सुन्नुपर्छ। हामीले उहाँको सर्वज्ञानी प्रेममा, उहाँको महिमा र हाम्रो आशिष्का लागि जे लेख्नुभएको छ, त्यो कुरा बुझ्नको लागि प्रचार सुन्नुपर्छ ।

त्यसोभए, “व्याख्यात्मक सुनाइ” भनेर म के भन्न खोज्दैछ ? व्याख्यात्मक सुनाइ भनेको धर्मशास्त्रको खण्डको अर्थलाई सुन्नु र त्यसलाई हाम्रो व्यक्तिगत र सामूहिक खीष्टियान जीवनहरूको लागि ग्रहण गर्नुपने मुख्य विचारको रूपमा ग्रहण गर्ने हो।

व्याख्यात्मक सुनाइका फाइदाहरू के छन् ?

व्याख्यात्मक प्रचारले सर्वप्रथम हामीलाई परमेश्वरको वचनप्रतिको भोक जगाएर फाइदा पुऱ्याउँछ । जब हामी धर्मशास्त्रको निश्चित खण्डको मुख्य सन्देशलाई नै प्रवचनको मुख्य सन्देश बनाउने वचन प्रचारतिर हाम्रो ध्यान लगाउँछौँ, तब हामी परमेश्वरलाई सुन्न अभ्यस्त हुन्छौँ। हामी सियोनको भाषामा पोख्त र यसका विषयवस्तुसँग परिचित हुन्छौं। उहाँको वचन, उहाँको आवाज हाम्रो लागि मिठो हुन्छ (भजनसंग्रह ११९:१०३-१०४) र जसै यो हुन्छ, हामी हाम्रो जीवनलाई नियन्त्रण गर्न खोज्ने परमेश्वरको आवाजसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने धेरै आवाजहरूलाई पन्छ्याउन सक्षम हुन्छौँ। व्याख्यात्मक सुनाइले हामीलाई परमेश्वरको आवाज सुन्नको लागि स्पष्ट कान दिन्छ ।

दोस्रो फाइदा पहिलोबाट आउँछ । व्याख्यात्मक सुनाइले हामीलाई परमेश्वरको इच्छामा ध्यान केन्द्रित गर्न र उहाँलाई पछ्याउन मदत गर्छ । हाम्रो एजेन्डा प्राथमिक हुँदैन। प्रचारकको विचार प्राथमिक हुँदैन। आफ्ना जनहरूका लागि परमेश्वरको इच्छा नै मुख्य केन्द्रमा हुन्छ, जसले हाम्रा प्राथमिकताहरूलाई पुनर्गठित गर्छ र हामीलाई उहाँको आदर हुने मार्गमा डोऱ्याउँछ। प्रभु आफैँले घोषणा गर्नुभयो, “मेरा भेडाहरूले मेरो सोर सुन्छ, र म तिनीहरूलाई चिन्छु, र तिनीहरूले मलाई पछ्याउँदछन्” (यूहन्ना १०:२७)। येशूको आवाजलाई उहाँको वचनमा सुन्नु नै उहाँलाई पछ्याउनका लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हो।

तेस्रो, व्याख्यात्मक सुनाइले सुसमाचार र हाम्रो जीवनलाई भ्रष्टताबाट जोगाउँछ । धर्मशास्त्रले हामीलाई भन्छ, “किनकि यस्तो समय आउँदैछ, जब तिनीहरू ठिक शिक्षालाई नसहने हुनेछन्, तर आफूलाई मन परेका कुरा मात्र सुन्न चाहनेछन् र आफ्नो रुचि अनुसार शिक्षकहरू थुपार्नेछन्, र सत्य कुरा सुन्नदेखि तर्किजानेछन्, दन्त्यकथाहरूतिर बरालिनेछन्” (२ तिमोथी ४:३-४) । व्याख्यात्मक रूपमा सुन्न असफल हुनुका विनाशकारी प्रभावहरू छन् । झुटा शिक्षकहरू चर्चमा प्रवेश गर्नेछन् र सुसमाचारमा बाधा पुऱ्याउनेछन् । अन्तमा, सत्यता, दन्त्यकथा र झुटहरूद्वारा विस्थापित हुनेछ । तर, जब सदस्यहरूले व्याख्यात्मक सुनाइको बानी बसाल्छन्, तिनीहरूले आफूलाई “रुचि अनुसारका कुराहरू सुन्न” बाट जोगाउँछन् र सुसमाचारलाई भ्रष्ट हुनबाट जोगाउँछन् ।

चौथो फाइदा भनेको व्याख्यात्मक सुनाइले विश्वासयोग्य पाष्टरहरूलाई प्रोत्साहन दिन्छ । वचनको सेवकाइमा विश्वासयोग्य भएर सेवा गर्ने मानिसहरू दोब्बर आदरका योग्य हुन्छन् (१ तिमोथी ५:१७) । यस्ता मानिसहरूको लागि परमेश्वरको वचनप्रति ध्यान नदिने विश्वासीहरूभन्दा बढी निरुत्साहजनक वा अपमानजनक कुरा अरू केही हुँदैन । विश्वासयोग्य मानिसहरू तब फस्टाउँछन्, जब विश्वासीहरूले प्रचार गरिएको वचनलाई उर्वर हृदयले ग्रहण गर्छन् । जब चर्चका सदस्यहरूले प्रभुको सोर सुन्छन् र त्यसले तिनीहरूको जीवनलाई आकार दिन्छ, तब विश्वासयोग्य प्रचारकहरू झनै साहसी हुन्छन् । चर्च सदस्यहरूको हैसियतले व्याख्यात्मक सुनाइको बानी बसालेर हामी हाम्रा पाष्टरहरू र शिक्षकहरूको हेरचाह गर्न सक्छौँ र उहाँहरूलाई अनावश्यक निराशा र थकानबाट बचाउन सक्छौँ।

पाँचौँ, व्याख्यात्मक सुनाइले भेला भएका समुदायलाई फाइदा पुऱ्याउँछ । नयाँ करारका लेखकहरूले स्थानीय चर्चहरूलाई बारम्बार एकताबद्ध हुन- अर्थात् एकै मनको हुन आग्रह गर्छन् । पावलले एउटा स्थानीय चर्चलाई लेख्छन्, “अब भाइ हो, हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको नाउँमा म तिमीहरूलाई आग्रह गर्दछु, कि तिमीहरू सबै एक अर्कासँग सहमत होओ, र तिमीहरूको माझमा केही फूट नहोस्, तर तिमीहरू एकै मन र एकै विचारका होओ” (१ कोरिन्थी १:१०, साथै रोमी १२:१६, २ कोरिन्थी १३:११, १ पत्रुस ३:८ पनि हेर्नुहोस्)। जब हामी हाम्रो स्थानीय चर्चहरूमा भेला हुन्छौँ र प्रचार गरिएको परमेश्वरको वचनबाट उहाँको आवाज सुन्न समर्पित हुन्छौँ, तब हामी एउटा शरीरमा निर्माण हुन्छौं। हामी बुझाइ र उद्देश्यमा एक हुन्छौँ र त्यो एकताले येशू ख्रीष्टको सुसमाचारको सत्यताको गवाही दिन्छ (यूहन्ना १७:२१) । तर यदि हामीले आफ्नै रूचिहरू र एजेन्डाहरू ध्यानमा राखेर सुन्यौं भने, यदि हामीले “निजी व्याख्या” र आफ्नै मनगढन्ते धारणाहरू विकास गौँ भने, हामी त्यो एकतालाई चकनाचुर पार्ने, श‌ङ्कास्पद विषयहरूमा विवाद उत्पन्न गर्ने र हाम्रो सामुदायिक सुसमाचारको साक्षीलाई कमजोर बनाउने जोखिम उठाउँछौँ।

र्चका सदस्यहरूले व्याख्यात्मक सुनाइको बानी कसरी बसाल्न सक्छन् ?

यदि व्याख्यात्मक सुनाइ चर्चको हरेक सदस्य र सम्पूर्ण चर्चको स्वास्थ्यको लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ भने, एउटा व्यक्तिले कसरी त्यो बानी बसाल्न सक्छ ? परमेश्वरको वचनलाई अझ बढी ध्यान दिएर सुन्ने बानीको विकास गर्न कम्तीमा ६ वटा व्यावहारिक उपायहरू छन् ।

१) तपाईको शान्त समयमा प्रचार गरिने वचन खण्ड मनन गर्नुहोस्

वचन प्रचार गरिनुभन्दा केही दिनअघि, आउने शनिवार कुन खण्डमा प्रचार गर्ने योजना बनाउनुभएको छ भनी आफ्नो पाष्टरलाई सोध्नुहोस् । तपाईले उहाँको तयारीको लागि प्रार्थना गरिरहनुभएको छ र आफूलाई पनि वचन सुन्न तयार पारिरहनुभएको छ भन्ने थाहा दिएर उहाँलाई उत्साहित पार्नुहोस् । तपाईको आफ्नो दैनिक उपासनामा त्यस खण्डको रूपरेखा बनाउनुहोस् र त्यसलाई आफ्नो प्रार्थनाको विषय बनाउनुहोस् । प्रचार हुने खण्डको रूपरेखा बनाउन सिक्नु भनेको खण्डको अर्थ खोतल्ने र उजागर गर्ने अद्भुत तरिका हो। त्यसपछि तपाईले आफ्नो रूपरेखालाई वचन सुन्ने क्रममा प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ; आफ्नो अध्ययनमा छुटेका नयाँ अन्तर्दृष्टिहरूका लागि त्यसलाई प्रचारकको रूपरेखासँग तुलना गर्नुहोस् ।

२) राम्रो टिप्पणीहरू (Commentaries) मा लगानी गर्नुहोस्

आफ्नो शान्त समयमा ख्रीष्टियान इतिहासको सबैभन्दा महान् व्यक्तिहरूको विचारहरूलाई पनि समावेश गर्नुहोस् । बाइबलका पुस्तकहरूको टिप्पणीहरू खरिद गरेर जोन क्याल्भिन वा मार्टिन लोयड-जोन्स जस्ता ईश्वरशास्त्रीहरूसँग बाइबल अध्ययन गर्नुहोस् । यदि तपाईको पाष्टरले यूहन्नाको सुसमाचारबाट प्रचार गर्दै हुनुहुन्छ भने, डी. ए. कार्सनको वा जेम्स मोन्टगोमेरी बोइसको यूहन्नाको टिप्पणी लिनुहोस् र अध्ययन गर्नुहोस् । यी विद्वानहरू र पाष्टरहरूले तपाईलाई स्पष्ट रूपमा परमेश्वरको वचन सुन्न र यसको सही अर्थ पत्ता लगाउन मदत गर्नुहुन्छ । द बाइबल स्पिक्स टुडे टिप्पणी शृङ्खला, राम्रो टिप्पणीको पुस्तकालय बनाउन चाहनेहरूको लागि उत्कृष्ट सुरुवात हो। साथै, उपलब्ध विकल्पहरूबाट सही टिप्पणी रोज्न तपाईले पुरानो करार र नयाँ करारको टिप्पणी सर्वेक्षण खरिद गर्न सक्नुहुन्छ। ट्रम्पर लंगम्यानको पुरानो करार टिप्पणी सर्वेक्षण र डी. ए. कार्सनको नयाँ करार टिप्पणी सर्वेक्षण उत्कृष्ट स्रोतहरू हुन् ।

३) चर्चको सेवापछि वचनको बारेमा साथीहरूसँग कुराकानी गर्नुहोस् र प्रार्थना गर्नुहोस्

सेवा सकिएपछि हतार गर्नुको सट्टा, वा समाचारको बारेमा कुरा गर्नुको सट्टा, चर्चपछि सदस्यहरूसँग वचनको बारेमा कुरा गर्ने बानी बसाल्नुहोस् । आत्मिक प्रश्नहरू गरेर कुराकानी सुरु गर्नुहोस्; “धर्मशास्त्रले आज तपाईलाई कसरी चुनौती दियो ?” वा, “परमेश्वरको कुन चरित्रले तपाईलाई सबैभन्दा बढी अचम्मित बनायो वा प्रोत्साहित गर्यो ?” वचनबाट तपाईले परमेश्वर र उहाँको वचनको बारेमा सिक्नुभएको कुराहरू बाँडेर अरूलाई प्रोत्साहित गर्नुहोस्। धर्मशास्त्रको अर्थले कसरी तपाईको सोच परिवर्तन गर्यो भन्ने कुरा बाँड्नुहोस् । र परमेश्वरले चर्चलाई “सुन्नमा सुस्त” हुनबाट जोगाउनुभएको होस् र चर्चलाई उहाँको वचनको “ठोस भोजन” प्रतिको तीव्र इच्छा दिनुभएको होस् भनी सँगै मिलेर प्रार्थना गर्नुहोस् (यशैया ६:९-१०, हिब्रू ५:११-१४) ।

४) हप्ताभरि नै वचनलाई ध्यानसित सुन्नुहोस् र त्यसलाई आफ्नो जीवनमा लागु गर्नुहोस्

हप्ताभरि वचन सुनेर र त्यसलाई पालन गरेर हामी व्याख्यात्मक सुनाइको बानी बसाल्न सक्छौँ । शनिवारको वचनलाई एक पटकको घटना हुन नदिनुहोस्, जुन सकिने बित्तिकै दिमागबाट हराउँछ (याकूब १:२२-२५) । धर्मशास्त्रबाट एक वा दुई विशेष अनुप्रयोगहरू लिनुहोस् र त्यसलाई प्रार्थनापूर्वक जीवनमा लागु गर्नुहोस्। यदि तपाईको चर्चसँग वचनको अडियो अपलोड गर्ने कुनै वेबसाइट (युट्युब वा फेसबुक) छ भने, तपाईको आत्माको पोषणको लागि माउसको एक क्लिकमा यी अवसरहरूको फाइदा उठाउनुहोस् । तपाईको पाष्टरको सहयोगमा, वचनको समीक्षा गर्ने र त्यसलाई लागु गर्ने सानो समूहहरू निर्माण गर्नुहोस् । वा, प्रवचन र तपाईले बनाउनुभएका नोटहरूलाई चेलापनको लागि एउटा स्रोतको रूपमा प्रयोग गर्नुहोस् । म त्यस्ता धेरै परिवारहरूलाई चिन्छु, जसले शनिवार साँझको पारिवारिक उपासनामा वचनको समीक्षा गर्नुहुन्छ । हप्ताभरि परमेश्वरको वचन समीक्षा गरेर प्रचार गरिएको वचनलाई तपाईको आत्मिक जीवनमा जीवित राख्ने सयौँ तरिकाहरू छन् । सृजनात्मक बन्नुहोस् । यस्तो योजना बनाउनु लाभदायक हुन्छ ।

५) खण्डको बारेमा कुनै प्रश्नहरू भए, त्यसलाई सम्बोधन (वा समाधान) गर्ने बानीको विकास गर्नुहोस्

जोनाथन एडवर्ड्सले धर्मशास्त्र अध्ययन गर्ने क्रममा मनमा उब्जेका वा आफूलाई दुबिधामा पारेका कुनै पनि प्रश्नहरूको उत्तर पत्ता नलगाई दिन ढल्न नदिने सङ्कल्प गरेका थिए। यदि सदस्यहरूले यस्तो प्रयास र सङ्कल्पले धर्मशास्त्रको अध्ययन गर्न आफैलाई समर्पण गर्ने हो भने, हाम्रो चर्चहरू कति स्वस्थ हुन्थे होला ? सुरु गर्ने एउटा तरिका भनेको खण्डको बारेमा उठेका प्रश्नहरूको बारेमा चर्चका पाष्टर, एल्डरहरू वा अन्य शिक्षकहरूसँग भेटेर कुराकानी गर्नु हो। यसबाहेक, आफ्नो व्यक्तिगत अध्ययनमा निष्क्रिय नहुनुहोस्, आफैँले धर्मशास्त्रबाट खोजेर वा जवाफदेही सम्बन्धमा हुनुभएको मित्र, वा साना समूहहरूसँग कुराकानी गरेर जवाफहरू खोज्नुहोस् । तर यो कुरा नबिर्सनुहोस् कि पाष्टरले सम्भवतः त्यस खण्डको बारेमा सोच्न अधिक समय बिताउनुभएको छ र उहाँ तपाईलाई परमेश्वरको वचन खुवाउनलाई त्यहाँ हुनुहुन्छ । वचनपछि प्रश्न र टिप्पणीहरूको साथ तपाईको पाष्टरलाई भेट्नुहोस, त्यो उहाँको लागि प्रोत्साहन र तपाईको प्राणको निम्ति आशिष्‌को कुरा हुनेछ ।

६) नम्रताको विकास गर्नुहोस्

जब तपाई उहाँको सोर सुन्न परमेश्वरको वचनमा जानुहुन्छ, निस्सन्देह तपाईं वृद्धि हुनुहुनेछ र थुप्रै बहुमूल्य आशिषहरू पाउनुहुनेछ । तर जसै तपाईं वृद्धि हुँदै जानुहुन्छ, “व्यवसायिक प्रवचन स्रोता” नबन्नुहोस्, जसले सधैं सुन्छ, तर कहिल्यै सिक्दैन । ‘घमन्डी बनाउने’ झुटो ज्ञानबाट सावधान रहनुहोस् (१ कोरिन्थी ८:१, कलस्सी २:१८), जसले झगडा र कलह निम्त्याउँछ। घमन्ड गर्ने, अरूको निन्दा र आलोचनात्मक बन्ने प्रवृत्तिलाई त्याग्नुहोस् । बरु, हरेक पटक धर्मशास्त्रमा आउँदा, येशूलाई भेट्ने प्रयास गर्नुहोस् अनि वचनबाट आफ्नो सम्पूर्ण जीवनको आराधनाको लागि इन्धन जम्मा गर्नुहोस्। आफूलाई उच्च पार्नुको सट्टा प्रेरित पत्रुसका यी शब्दहरू याद गरौंः “यसकारण परमेश्वरको शक्तिशाली बाहुलीमुनि तिमीहरू आफैँलाई नम्र तुल्याओ, र उहाँले उचित समयमा तिमीहरूलाई उच्च पार्नुहुनेछ” (१ पत्रुस ५:६) ।

निष्कर्ष

परमेश्वरको वचन र त्यसको सुनाइले नै बचाउने विश्वासतर्फ डोऱ्याउँछ (रोमी १०:१७)। चर्चका सदस्यहरू तब मात्र स्वस्थ हुन्छन्, जब तिनीहरू नियमित अनुशासनको रूपमा परमेश्वरको वचन सुन्न आफैंलाई समर्पण गर्छन् । व्याख्यात्मक सुनाइले प्रत्येक सदस्य र सम्पूर्ण चर्चहरूको स्वास्थ्यलाई प्रवर्द्धन गर्छ ।

–थविती एन्याब्विले